Zenmeditatie, wat is het  en hoe doe je het?

Zenmeditatie, wat is het en hoe doe je het?

Begin vorig jaar kwam Zenmeditatie op mijn pad. Inmiddels had ik al veel online meditatie-apps geprobeerd maar kon ik mij op de een of andere manier toch niet zo goed vinden in apps als Headspace en Calm. En op de een of andere manier (Universum, is it you?) kwam Zen.nl op mijn pad. Ik besloot naar de proefles te gaan en ik was direct om. Nu, een jaar later, beoefen ik bijna een jaar zenmeditatie. Time flies when you’re being zen, zullen we maar zeggen.

“De beste manier om controle te houden over je schapen of koeien is ze een grote, uitgestrekte wei te geven.” – Shunryu Suzuki, passage uit ‘Met zen beginnen’.

Begrijp jezelf eerst, dan begrijp je alles

Wat is zenmeditatie?

Zenmeditatie gaat simpelweg over dingen zien zoals ze zijn. Zenmeditatie reikt verder dat het mediteren an sich, het is een manier van leven. Een zengeest is de geest van een beginner, van iemand die iets voor het eerst doet. Dat is waar we naar streven binnen zen. Toekomst en verleden bestaan binnen zen eigenlijk niet omdat je dan de dingen niet meer waarneemt zoals ze zijn. Het gaat om het krijgen van een vrije geest. Een geest die vrij is van gedachten met emoties, gevoelens, gewoontes. Natuurlijk denken we allemaal, maar het gaat erom dat onze gedachten observaties worden van dingen zoals ze zijn, zonder oordeel.

Waarom zen?

Zen, ook wel zazen, genoemd is een hele nuchtere praktische manier van mediteren, oftewel zenmeditatie. Daarnaast is deze manier van mediteren gericht op het oncomfortabele comfortabel maken. Veel hedendaagse meditatievormen zijn gericht op het comfortabele comfortabel houden. Ga lekker liggen, ontspan jezelf, sluit je ogen, et cetera. Bij zenmeditatie gaat het er net een tikkie anders aan toe. Een leuk citaat uit het boek Met zen beginnen luidt als volgt: “Wie gemakkelijk een volmaakte lichaamshouding aanneemt, heeft meestal meer tijd nodig om de ware weg van zen te vinden, om het ware gevoel van zen te krijgen, om het merk van zen te ontdekken. Maar wie met zen beoefenen grote moeite heeft, zal de bedoeling ervan sneller begrijpen.”

“De bewustzijnsstroom is niet het vaste, zich herhalende patroon van ons normale egocentrische bewustzijn, maar ontstaat spontaan en natuurlijk uit de situatie van het moment.” – Trudy Dixon, oud-leerling van Suzuki-roshi.

Hoe doe je het?

Binnen zen is de lichaamshouding heel erg belangrijk. We gaan niet ontspannen liggen of zitten maar we nemen de echte zenhouding aan op een zafu. Dit is een meditatiekussen. Ik kan in een blogpost echter niet de volledige essentie van zen uitleggen of een compleet overzicht geven van zenbeoefening maar ik doe graag een poging.

  1. Zit in een lotushouding, halve lotus of kleermakerszit
  2. Hou je handen in de eenheidsmudra. Zorg ervoor dat de duimen elkaar licht raken.
  3. Tijdens het mediteren zul je verschillende keren merken dat je je duimen tegen elkaar drukt. Wanneer je dit opmerkt, verander je weer richting de lichte aanraking.
  4. Je ogen heb je open en met je ogen kijk je zo’n 1,5 meter voor je. Je hebt een rustige blik, ogen half geopend, en kijkt over het puntje van je neus. Ontspan je gezicht en laat je tong tegen je gehemelte rusten.
  5. Adem natuurlijk in en uit door je neus. Niet door je mond, in tegenstelling tot veel andere meditatievormen.
  6. Trek je kin een beetje in en beeld je in dat je aan je kruin omhoog wordt getrokken. Hierdoor krijg je een rechte rug.
  7. Ontspan je schouders en kantel je bekken een klein beetje naar voren op het kussen.
  8. Op de uitademing tel je in je gedachten: eeeeeeen, tweeee, drieeee, vieeeer. Totdat je bij tien bent. Dan begin je weer opnieuw met tellen. Op de inademing adem je alleen in maar tel je niet.
  9. Wanneer je merkt dat je afdwaalt met je gedachten, begin je weer bij een.
  10. Bouw het op. Begin bijvoorbeeld in de ochtend met 5 minuten en in de avond met 5 minuten. Ik mediteer inmiddels iedere ochtend 20 minuten en in de avond 10/15/20 minuten. Heel soms wanneer ik heel moe ben, sla ik een keer over of doe ik 5 minuten, maar ik weet dat ik beter slaap nadat ik gemediteerd heb.
Dat zijn de basics van zenmeditatie. De cursus zenmeditatie gaat veel dieper in op zenmeditatie en op verschillende onderwerpen zoals het ego, zen en geluk, doelgerichte zen en nog veel meer. Op de website van zen.nl vind je meer info over de locaties en de startdata. 

TIP: Download de gratis Zen.nl app! Op die app zet je een timer aan en wanneer de meditatie begint, hoor je de gong. Wanneer de meditatie eindigt, hoor je de gong weer.

Hartstikke leuk hoor dat mediteren, maar ik kan het niet

Veelal hoor ik van mensen dat ze niet kunnen mediteren vanwege de volgende redenen:

  • ik heb er geen geduld voor
  • het lukt me niet
  • ik kan het niet
  • ik denk teveel
  • ik ben snel afgeleid
  • ik word er ongemakkelijk van
  • ik denk alleen maar aan andere dingen
  • ik word er juist gestresster van

Bravo, bravo! Je mind zit je lekker tegen te spreken: ‘Kies maar fijn voor het comfortabele!!’ Maar daarmee kom je nooit tot een kalme, rustige geest. Wie zen wil zijn, zal op de blaren moeten zitten. Na verloop van tijd zul je merken dat je ademhaling rustiger wordt, je minder gedachten hebt, het je wel lukt en meer rust geeft.

Gun jezelf tijd

Rome was niet in een dag gebouwd en jij ook niet en het gras gaat ook niet harder groeien als je eraan trekt. Zen is ook leren zitten met ongemak en onwetendheid. Gewoon blijven oefenen. Iedere dag weer. Hoe ongemakkelijk het ook voelt. En geloof me, I’ve been there. Ik hield vorig jaar een meditatiedagboekje bij waarin ik bijvoorbeeld op 24 februari het volgende noteerde: “Slechtste keer tot nu toe. Enorm veel gedachten. 15 minuten lukte echt niet. Na 10 minuten gestopt. Geen fijne meditatie. Veel weerstand.” En op 3 maart schreef ik bijvoorbeeld: “Het ging bijzonder goed. Het voelde niet meer als lang. Timer aan de andere kant van de kamer gelegd, goed want zo geen neiging om erop te kijken. Goede en fijne meditatie.”

Je bent als een golf in de zee, de ene keer ben je boven water en de andere keer onder water. Hoe dan ook blijf je altijd onderdeel van de oceaan. En zo zit het precies met mediteren. De ene keer gaat het goed en de andere keer wat minder. That’s the natural rythm of life. Geef niet op wanneer het even wat minder gaat. De mindere momenten zorgen voor de krachtigste uitkomsten. Keep that in mind.

Waarom is zen anders dan andere meditatievormen?

Er bestaan nogal wat verschillende meditatievormen. Het is niet zo dat de ene vorm beter is dan de andere, maar wat zelf jouw voorkeur geniet. Ik ben een fan van zen omdat het een hele nuchtere manier is van mediteren en puur gericht is op tellen en ademhalen. Zo nu en dan doe ik een guided meditation op YouTube of een Body Scan meditatie. Ik heb gemerkt dat wanneer ik zen beoefen, ik rustiger word, kalmer en dat ik beter kan slapen. Ik merk direct verschil wanneer ik niet heb gemediteerd.

Zen is onder andere anders vanwege de houding, het tellen, de ogen open en het niet graven. Bij Zen graven we niet naar de gedachte, de emotie, het gevoel maar geloven we erin dat alles komt en gaat en je maar beter als een boom stevig in de grond kunt staan en alles in bewustZIJN aan je voorbij kan laten gaan, zonder je ermee te identificeren.

Een boom is een boom en of de zon nu schijnt of dat het regent, de boom is en blijft een boom. Een boom denkt niet: “Hmm, lekker! Vandaag schijnt de zon, was het maar altijd zonnig.” Of: “Bah, regen, wanneer komt de zon weer?” Een boom IS gewoon. Dat is het doel van Zen. Zijn.

Sluit Menu
×
×

Winkelmand