Wat is een trauma en hoe heel je het?

Wat is een trauma en hoe heel je het?

Als we een trauma denken, dan denken we vaak aan heftige gebeurtenissen. Een auto-ongeluk, moord, verkrachting, mishandeling and so on. Zoals Gabor Maté in zijn documentaire The Wisdom of Trauma zei: ‘Trauma is niet wat er gebeurt maar wat er IN ons gebeurt.’ Daar wil ik nog aan toevoegen: en we niet de juiste tools hebben om hiermee om te gaan, onze verzorgers reageren vanuit hun eigen onwetendheid en trauma en niet de steun en liefde ontvangen die we nodig hebben.

Trauma is not what happens to you. Trauma is what happens inside you as a result of what happens to you. - Dr. Gabor Maté

Stel je de 8 jarige versie van jezelf voor. Zij verlangt naar de aandacht van haar moeder maar omdat haar moeder zo druk bezig is met jouw jongere broertje, voel jij je niet gezien. Als reactie daarop word je boos en maak je ruzie met jouw broertje. Je vindt het oneerlijk dat hij meer aandacht krijgt dan jij. Jouw moeder wordt vervolgens boos op jou en stuurt je zonder eten naar je kamer. Daar wordt de ervaring alleen maar versterkt. Je voelde je al niet gezien en gehoord en nu voel je je ook nog eens eenzaam. Er is niemand om je heen die naar je wilt luisteren, jou liefde geeft en jou ziet. Dit is trauma. Waarom? Omdat er op dat moment een diep geworteld geloof in jou begint te manifesteren dat jij niet belangrijk bent, dat niemand van jou houdt en dat jij geen aandacht en liefde verdient. Dit kan zich later in jouw leven manifesteren door jezelf wegcijferen, je eigen behoeftes niet goed kennen, over je grenzen gaan, people pleasen, perfectionisme, depressie en in de vorm van fysieke klachten door bijvoorbeeld last hebben van ontstekingen, een prikkelbare darm, slapeloosheid, rusteloosheid, hartkloppingen and so on.

Een ander voorbeeld van trauma. Stel je nu eens de 20 jarige versie van jezelf voor. Zij heeft een relatie met een man die emotioneel afwezig is. Omdat jij de diepgewortelde overtuiging hebt dat je waardeloos bent, niet gezien en geliefd, ga je er in deze relatie alles aan doen om zijn aandacht, liefde en waardering te krijgen. Je bent obsessief met hem bezig en vergeet compleet jouw eigen behoeften. Je voelt je daarnaast ook nog eens heel erg verantwoordelijk voor zijn pijn en wonden en probeert hem te helen. Al jouw energie, tijd en liefde gaat naar deze codependency op angst gebaseerde relatie. ‘Hij mag mij niet verlaten,’ denk je omdat dat jouw gevoel van niet geliefd zijn en gezien worden alleen maar versterkt. Uiteindelijk zal deze soort relatie jou uitputten en zul je je innerlijk leeg en eenzaam voelen. Dit is ook trauma.

Een ander voorbeeld van trauma. Stel je nu eens de 14 jarige versie van jezelf voor. Je zit in de pubertijd en je probeert jouw eigen identiteit te ontwikkelen door tegendraads gedrag te vertonen. In ieder geval: tegendraads ten opzichte van jouw ouders. Je spijbelt af en toe. Komt te laat thuis. Je maakt ruzie met je ouders. Je smijt met de deuren. Je bent boos. Boos omdat je vindt dat jouw ouders jou niet de vrijheid geven die je wilt en waarschijnlijk ook omdat jouw ouders je geen ruimte (hebben) (ge)geven om jezelf te ontwikkelen. Je voelt je diep vanbinnen niet gezien en gehoord. Als reactie op jouw ‘opstandige’ gedrag pakken je ouders je telefoon en laptop af, mag je een maand niet meer met je vrienden chillen en moet je een week lang op je kamer eten. In plaats van dat jouw ouders met jou in gesprek gaan over jouw boosheid en helpen deze boosheid te transformeren tot liefde en zelfwaardering, wordt jouw boosheid alleen maar versterkt en ontwikkel je wellicht de overtuiging: ‘Niemand houdt van mij. Ik ben een sukkel. Ik mag niet boos zijn want dan houdt niemand van mij.’ Als copingsmechanisme ontwikkel je een nieuwe, kunstmatige laag op jouw ware zelf die denkt: ‘Als ik mij nu naar iedereens wensen aanpas, dan zal niemand meer boos op mij worden. Dan zullen mensen van mij houden.’ Later in jouw leven kan dit zich manifesteren door het niet hebben van een eigen mening, met alle winden meewaaien, de beleefde vrouw/man, verslaving, je eigen behoeftes niet durven uitspreken (en wanneer je dit wel doet, lach je het weg of voel je je schuldig), de focus altijd op anderen hebben liggen (zo hoeft niemand naar jou te kijken en zullen anderen denken dat met jou alles goed gaat) jezelf opblazen (Fuck ****, ik ben beter) en door gedrag te vertonen waarin je jezelf gedeeltelijk tot volledig hebt afgezonderd van jouw primaire emoties en gevoelens.

Een laatste voorbeeld van trauma. Als kind ben je opgegroeid in een disfunctioneel gezin. Jouw ouders waren altijd ruzie aan het maken en keken weinig naar jou om. En als ze een keer naar jou omkeken, dan kreeg je altijd te horen dat je alles fout deed. ‘Je kan ook helemaal niks he!’ schreeuwde je vader naar jou. Of je kreeg te horen dat je beleefd moest zijn en jezelf even moest ‘vermannen’ of aanpassen omdat Klaas en Truus op visite kwamen. Soms kreeg je een tik voor je kop van je moeder wanneer je niet luisterde en noemde ze je een verwend nest. Overtuiging: ‘Ik ben niet goed genoeg. Ik mag nergens om vragen want dan ben ik verwend. Ik kan niks.’ Logische overlevingsstrategie: ‘Als ik mijzelf bewijs dat ik wel goed genoeg ben (door bv het halen van hoge cijfers) en als ik mezelf aanpas naar de behoeften van anderen, dan ben ik vast goed genoeg!’ Dit kan zich later in jouw leven manifesteren door overmatig presteren, perfectionisme, een overvolle agenda, altijd ‘ja’ zeggen op anderen en jezelf wegcijferen. Ook dit is trauma.

Zo kan ik nog uren doorschrijven over de verschillende manifestaties van trauma en over de gebeurtenissen uit de kindertijd en jeugd die zich later in jouw leven manifesteren in copingsmechanismen. Trauma betekent simpelweg dat er iets in ons is gebeurd wat pijn heeft opgeleverd en dat er niemand voor ons was om die pijn mee te delen. Natuurlijk is trauma ook de heftigere gebeurtenissen zoals oorlog, moord, verkrachting en mishandeling. Maar uiteindelijk is het belangrijkste aan trauma dat er destijds niemand voor ons was die onze hand vasthield en waar wij de pijn mochten voelen waarna we de liefde, steun en ruimte kregen die wij nodig hadden.

Het herkenen van trauma is van wezenlijk belang voor de gezondheid van onze samenleving. We hebben dan ook zonder twijfel heel veel meer trauma-informed mensen nodig. Ik leg je hieronder uit waarom.

Waarom we meer trauma-informed mensen nodig hebben op de wereld

Trauma-Informed zijn betekent dat je weet dat de persoon met het probleem/klacht niet het probleem/klacht zelf is maar dat dit een resultaat is van traumatische gebeurtenissen en jij als bijvoorbeeld therapeut het volwaardige prachtige individu ziet dat deze persoon is. Trauma-Informed zijn betekent dat je de aandacht verschuift van het probleem naar het creëren van een veilige ruimte waarin de persoon zijn emoties en gevoelens mag doorvoelen en doorleven en de waardigheid van deze persoon erkent en benadrukt. Wanneer je trauma-informed bent, zul je merken dat jouw perspectief op de hele mensheid verandert. Dan zul je inzien dat achter de moordenaar een getraumatiseerde jongen/vrouw schuilt die nooit liefde heeft ervaren van zijn ouders en vaak mishandeld is. Dan zul je inzien dat achter de narcistische collega een hele lieve man/vrouw schuilt die nooit gezien is door zijn/haar ouders en altijd het gevoel heeft gehad er alleen voor te staan. Als je daadwerkelijk trauma-informed bent, dan zul je je zonder twijfel zo duidelijk realiseren dat achter alle daden die iemand heeft verricht, achter alle woorden die iemand pijn hebben gedaan, een liefdevol warm mens schuilt dat nooit is gezien, gehoord, begrepen, liefde heeft ontvangen, verwaarloosd is, mishandeld is, misbruikt is enzovoort. Dan zal jouw perspectief stiften van rechtvaardigheid naar menswaardigheid. Dan gaat het niet langer om het straffen van de dader maar om het helen van zijn/haar eigen wonden zodat er ruimte ontstaat voor zijn/haar authentieke zelf.

Een van de grootste lessen die ik zelf heb geleerd is om alle mensen die mij ooit pijn hebben gedaan te vergeven. En om tot een dieper inzicht te komen dat zij zelf ook gewond zijn en mij nooit pijn hebben willen doen, maar simpelweg niet anders konden. Je hebt namelijk niet altijd een keuze, zoals vaak nog wordt gedacht. Soms is de ergste uitweg de enige mogelijkheid om te overleven. Om te voelen dat je ertoe doet. Om te voelen dat je leeft. Om te voelen dat je belangrijk bent.

We hebben echt heel veel meer mensen nodig die trauma-informed zijn omdat de essentie van ieder individu veel verder reikt dan zijn verslaving, zijn verkrachting, zijn moord, zijn mishandeling, zijn verwaarlozing, zijn misbruik. Het is nodig om mensen te onderwijzen op dit gebied zodat we realiseren dat er in een dynamiek van misbruiker en misbruikte niemand is die fout zit. In een systeem gebaseerd op gelijke behandeling, liefde en compassie, komen termen als goed en fout niet voor. De misbruiker is zelf namelijk 20 jaar lang door zijn ouders geslagen en verkracht. Hij/zij weet niet anders. De misbruiker is er namelijk zo van overtuigd dat hij het niet waard is om liefde te ontvangen. En vanuit deze overtuiging kon hij niet anders dan iemand anders pijn doen. De misdadiger is namelijk zo ontzettend gewond. Hij heeft echter nooit iemand opzettelijk pijn willen doen. Dit kan misschien wat bij je losmaken omdat je ervan overtuigd bent dat hij/zij dat wel opzettelijk heeft willen doen. Ik begrijp die gedachte heel goed. Maar de reden dat de misbruiker een ander pijn doet, is omdat hij er tot in het diepste van zijn wezen van is overtuigd dat hij zelf die pijn verdient. Als jij immers het geloof hebt dat jij liefde waard bent, een goed mens bent en dat jij geliefd wordt, dan zal je nooit iemand opzettelijk pijn doen. Dit doet mij denken aan het prachtige Compassion Prison Project dat mijn hart heeft gestolen. Neem zelf een kijkje: https://compassionprisonproject.org/

Ik zeg niet dat wat een misbruiker heeft gedaan goed is, omdat ik zelf niet in termen als goed en fout geloof. Ik kijk alleen verder dan de daden van de misbruiker. Wanneer ik in zijn ogen kijk, zie ik het vijf jarige jongetje dat zo verlangde naar een knuffel van zijn moeder en zijn vader die hem liet zien hoe je een fietsband moest plakken zodat hij daarna kon zeggen: ‘Kijk papa, nu kan ik het zelf!’ En zijn vader zou zeggen: ‘Goed zo jongen, ik ben trots op je.’ Maar in plaats daarvan is dit vijf jarige jongetje opgegroeid met een alcoholistische moeder die hem sloeg en waar hij voor moest zorgen en een vader die gok verslaafde was, nooit thuis was en hem als hij weer eens had verloren, sloeg met een riem. Dat is wat het betekent om trauma-informed te zijn. We leren om verder te kijken dan problemen, klachten, verslavingen, gedragspatronen en daden. We zien het lijden in iemands ogen en bieden ruimte om al die pijn die in iemand leeft een thuis te bieden. Van hart tot hart. Want daarin schuilt in ieder mens de onvoorwaardelijke liefde.

Hoe herken je trauma?

Symptomen van trauma manifesteren zich vaak pas later in het leven. Dat komt omdat pas later in ons leven de klachten en het gedrag zichtbaarder worden en omdat jouw systeem zelf besluit wanneer het tijd is om aan heling te beginnen. De lijst van symptomen om trauma te herkennen is groot. Ik geef hieronder een paar voorbeelden weer op verschillende gebieden.

Gedragspatronen:

  • Jezelf afzonderen van mensen en menselijke ervaringen
  • Verslavingen (denk aan: game, sex, porno, alcohol, tabak, drugs, werk, relaties, gokken, social media, eten)
  • Perfectionisme
  • Overpresteren
  • Jezelf wegcijferen
  • Op alles ‘ja’ zeggen
  • Altijd een drukke agenda hebben
  • Je eigen behoeftes onderdrukken/ niet herkennen en erkennen
  • Je eigen grenzen niet respecteren
  • Onstilbare drang naar aandacht, goedkeuring, waardering en erkenning van anderen
  • Niet bij je gevoelswereld kunnen komen
  • Geen besef hebben van wie jij ‘echt’ bent. Jouw ware zelf.
  • Onderdrukken van emoties die worden bestempeld als ‘negatief’ zoals verdriet en woede
  • Op alles controle willen uitoefenen
  • Onbewust dan wel bewust anderen of situaties manipuleren
  • Please gedrag
  • Brave jongetje/meisjes gedrag
  • Woede-aanvallen, agressief gedrag
  • Niet voor jezelf durven kiezen
  • Obsessief gedrag
  • Impulsief gedrag
  • Hechtingsproblemen
  • Codependentie in relaties

Mentale/emotionele symtomen:

  • Angst, angstige gedachten, angststoornis
  • Depressie
  • Burn-out
  • Stress
  • Beperkende gedachten over jezelf, de wereld om je heen en de toekomst
  • Jezelf onderschatten en wegcijferen
  • Narcistische gedragskenmerken
  • Denken in ‘moeten’
  • Veel piekeren
  • Slaapproblemen
  • Gevoelens van schaamte en schuld
  • Flashbacks
  • Nachtmerries
  • Slechte concentratie
  • Numbness
  • Niet in het huidige moment aanwezig kunnen zijn
  • Paniekaanvallen
  • Bindingsangst
  • Faalangst
  • Geheugenproblemen
  • Uitzichtloosheid, hopeloosheid, moedeloosheid
  • Gevoelens van afgescheidenheid van familie, vrienden en omgeving
  • Gevoelens van eenzaamheid en het gevoel er alleen voor te staan

Fysieke symptomen:

  • Darmklachten
  • Ontstekingen
  • Vermoeidheid
  • Hartkloppingen
  • Snelle hartslag
  • Veel transpireren
  • Dissociatie van het lichaam
  • Altijd ‘aan’ staan, alert zijn
  • Ziektebeelden zoals ALS, MS, kanker en andere ziekten
  • Snel geïrriteerd zijn
  • Woede, schaamte, schuld
  • Versnelde ademhaling
  • Trillen
  • Zweten

Gedachtenpatronen:

  • Ik heb het verdiend
  • Waarom ik?
  • Het is niet eerlijk
  • Ik ben niet goed genoeg
  • Niemand houdt echt van mij
  • Niemand mag mij
  • Ik ben waardeloos
  • Het gaat mij toch nooit lukken
  • De wereld heeft zich tegen mij gekeerd
  • Ik ben het niet waard
  • Ik verdien het niet om gelukkig te zijn

Ziektebeelden:

  • Stress-gerelateerde ziekten
  • PTSD, C-PTSD
  • Fibromyalgie
  • Migraine
  • Longkanker
  • COPD
  • Leverziekten
  • Depressie
  • Angststoornis
  • Slaapstoornis
  • Longziekten
  • Auto-immuunziekten
  • Seksueel overdraagbare aandoeningen
  • Problemen en ziekten rondom de geslachtsorganen
  • Gewrichtsproblemen
  • Blaasproblemen
  • Prikkelbare darm syndroom en andere darmproblemen
  • Diabetes
  • Chronische ziekten
  • Hart- en vaatziekten
  • Maagproblemen
  • Mentale ziektes
  • Botaandoeningen
  • Aandoeningen aan de wervelkolom en gewrichten
  • Ziekten van het zenuwstelsel
  • Schildklierstoornissen
  • ADD, ADHD
  • Autisme

Let op: lang niet alle symptomen zijn gerelateerd aan trauma. Onderzoek dit in jezelf en met een medische professional die trauma-informed is. 

ACE Study

Ik hoorde voor het eerst over de ACE Study in april toen ik de Trauma-Sensitive Yoga Foundational Training volgde. ACE staat voor Adverse Childhood Experiences. Dit is een studie die gedaan is onder meer dan 17.000 mensen. Het is een van de grootste studies geweest op het gebied van kindertijd verwaarlozing en misbruik in relatie tot uitdagingen en gezondheid en welbevinden in het volwassen leven. ACEs zijn traumatische gebeurtenissen die plaatsvinden van de leeftijd 0 tot 17 die een impact zullen hebben op het leven van het individu.

Hoe meer ACEs je hebt, hoe negatiever de gevolgen kunnen zijn op je gezondheid, welbevinden, levenskansen en verslavingen. Daarnaast is gebleken dat mensen met meer ACEs vatbaarder zijn voor ziekten en zelfmoord. Toxische stress kan leiden tot veranderingen in de hersenen en hebben invloed op het leergedrag, relaties, bindingsstijlen, keuzes maken en het gevoel ergens bij te horen. Kinderen die opgroeien met toxische stress (bijvoorbeeld door veel ruzie thuis, vaak verhuizen, een verslaafde ouder, emotionele verwaarlozing, fysieke mishandeling) zullen hoogstwaarschijnlijk moeite hebben met het vormen van gezonde en stabiele relaties. Daarnaast is de kans ook aanwezig dat ze onstabiel werk hebben, moeite hebben met financiële zaken en ze zijn vatbaarder voor depressies.

Toen ik mijn eigen ACE score bekeek, kwam ik uit op 6/10. Het is gebleken dat 1/11 mensen een score heeft hoger dan 6. Hoe hoger de score, hoe groter de kans op chronische ziekten en mentale ziekten. 64% van de deelnemers heeft een score van 1. 40% heeft 2 of meer ACES. 12% heeft 4 of meer ACES. Het betekent niet dat de chronische en mentale ziekten daadwerkelijk plaats zullen vinden, maar het proces om te helen van deze traumatische gebeurtenissen kan jaren duren.

Helen van trauma

Een van de belangrijkste dingen die ik zelf heb ondervonden is bewustwording. Bewustwording van gedachten, gedrag, patronen, relaties, levensstijl, et cetera. Het verwerken van trauma is geen rechtlijnig proces. Op een gegeven moment in jouw leven, zul je laagje voor laagje steeds dieper gaan en uiteindelijk bij de wonden uitkomen. Trauma betekent letterlijk wond. En een wond is nog niet genezen en daarom ondervinden we daar onbewust of bewust last van. Als de wond immers genezen zou zijn, dan zouden we er geen last meer van hebben.

Helen van traumatische gebeurtenissen gebeurt niet in een dag, een week of een maand. Het duurt maanden tot jaren om hiervan te genezen. En het genezingsproces is niet altijd even mooi. Het gaat vaak gepaard met heel veel verdriet. En met heel veel bedoel ik dan ook echt heel veel. Daarnaast kan het voelen alsof alles wat zich vroeger heeft plaatsgevonden weer opnieuw afspeelt. Alle emoties, gevoelens en gedachten van vroeger komen aan bod.

Het helen van trauma is het aan te raden om dit samen te doen met een professional. De weg is vaak lang en kan heftige emoties en gevoelens oproepen. Ieders proces is anders. En ieders proces begint op een ander moment in het leven.

Belangrijk is om het helen van trauma niet te forceren. Wanneer je dat doet, onder het mom van willen helen, dan bestaat er een kans dat het trauma (de wond) juist groter wordt en jouw systeem (nog) meer uit balans raakt. Jouw prachtige systeem bepaalt ZELF wanneer jij klaar bent voor het helen van jouw trauma(’s).

Naast bewustwording is het belangrijk om te erkennen welke gebeurtenissen in het huidige moment iets in jouw triggeren. Wanneer je je daar bewust van bent, kun je het gaan onderzoeken. Je kan erover lezen, documentaires over bekijken, erover luisteren et cetera. Door jezelf erover te onderwijzen, kunnen er bepaalde deurtjes bij je opengaan. Zo kan je je bijvoorbeeld bewust worden dat je regelmatig overdreven uit je slof schiet bij je vrienden, je partner, je kinderen of je huisdieren.

Stel je eens voor dat een goede vriend van je een uur te laat is. In plaats van te denken: ‘Vervelend voor hem! Hij zal vast file hebben. Ik ga ondertussen gewoon lekker een boek lezen en een koffietje bestellen,’ denk je: ‘Godverdomme, waarom is hij altijd te laat als hij met mij heeft afgesproken! Zie je wel, hij vindt me niet belangrijk genoeg.’ En voel je je boos! Dit is in principe al trauma. Het lijkt klein en onschuldig maar het raakt een hele diepe wond aan. Namelijk de wond waarin jij denkt over jezelf: ‘Ik ben niet goed genoeg. Ik ben waardeloos. Ik ben niet belangrijk. Niemand geeft om mij.’ En die wond komt voort uit je kindertijd omdat bijvoorbeeld jouw vader altijd te laat was voor jouw belangrijke gebeurtenissen en je had het gevoel dat je vader zijn vrienden belangrijker vond dan hij jou vond. Daarbovenop had je ook het gevoel dat je in de klas nooit als eerste de beurt kreeg wanneer je je vinger opstap en heeft je moeder een keer tegen je gezegd in een boze opwelling: ‘Ik heb je nooit gewild!’ Dit zijn allemaal macro gebeurtenissen die hebben geleid tot de ontwikkeling van het trauma.

Om dit trauma te helen is het belangrijk om laag voor laag tot de kern te komen. Het helen van trauma begint vaak met het topje van de ijsberg. Zo kan je bijvoorbeeld beginnen met het opschrijven van positieve affirmaties of het luisteren van een meditatie voor meer zelfliefde. Wanneer jouw systeem (en dat doet het systeem gewoon automatisch voor je) heeft besloten dat jij genoeg in deze laag hebt gezeten, ga je weer een laagje dieper. Dan ga je bijvoorbeeld contact maken met je innerlijke kind, met het gevoel dat je had als kind. Deze periode gaat vaak (of zeg maar gerust altijd) gepaard met heel veel verdriet. Verdriet, eenzaamheid, boosheid, rouw. Hele menselijke gevoelens die allemaal horen bij het helen van trauma. Wanneer je nog een laagje dieper gaat, kan je opeens besluiten om iets met die gevoelens te gaan doen. Misschien vind je troost in het uiten van je verdriet bij een psycholoog, transformeer je je eenzaamheid door je te verbinden met het universum of met vrienden, ga je boksen om de boosheid eruit te laten en rouw je intens op emotionele muziek. Hoe dieper je gaat, hoe langer en intenser de processen kunnen duren.

Het is belangrijk om jezelf niet in de diepte te verliezen maar met beide benen op de grond te blijven staan. Sport en yoga kunnen ook heel goed werken. Het is belangrijk om te doen wat goed voelt voor jou en om compassie te hebben voor jezelf, daarover later meer.

Bij het helen van trauma is het noodzakelijk dat er een combinatie wordt gemaakt van cognitieve therapie en somatische therapie. Met onze geest kunnen we nieuwe gedachtenpatronen ontwikkelen en met ons lichaam kunnen we de daadwerkelijke heling laten plaatsvinden. Het lichaam slaat de trauma op in de cellen en organen. Een goede methode om trauma te helen door middel van lichamelijke oefeningen zijn de Trauma Releasing Exercises.

Naarmate je je eigen lichaam beter leert kennen, zul je ook aanvoelen wanneer het ‘tijd’ is dat iets jouw lichaam verlaat. Dansen kan ook een hele goede, helende manier zijn om los te laten. Wanneer je opgaat in de muziek en je je veilig voelt in de omgeving, kan jouw lichaam besluiten om het een en ander los te laten.

Niet wegrennen maar omarmen met liefde

Wanneer je op het pad zit van heling, kunnen sommige dagen heel intens aanvoelen. Het kan bijna aanvoelen alsof er een depressie in jouw leven is, terwijl je aan het helen bent. Je kan wakker worden en moeten huilen, nergens zin in hebben, je eenzaam voelen, je boos voelen, je verlaten voelen. Herinneringen uit het verleden kunnen weer zo helder worden als daglicht. Je kan veel woede voelen, mensen dingen verwijten, je kan patronen ingaan zien die zich gedurende jouw leven hebben voorgedaan. Je kan boos zijn op jezelf. Je kan jezelf dingen verwijten. Je kan je schuldig voelen.

Wat ik wil zeggen is: alles wat je voelt is gerechtvaardigd. Het is allemaal welkom. En allemaal echt. Want jij voelt het. En gevoelens liegen niet. En hoe naar sommige gevoelens, emoties en gedachten soms ook kunnen zijn, uiteindelijk zijn dit je grootste leermeesters en bronnen van transformatie. Het is juist in die woede waar je liefde vindt. Het is juist in die chaos waar je kalmte vindt. Het is juist in die schuld waar je compassie vindt.

Transformatie is key in het proces van heling. Wat zit er onder die eenzaamheid? Welke behoefte? Waarin ben jij destijds niet voorzien? En hoe kan jij dit nu aan jezelf geven? Wie of wat heb je daarvoor nodig? En stel dat het even niet loopt zoals je wilt, hoe kan je dan alsnog liefdevol naar jezelf kijken? Welke zin kan je altijd tegen jezelf zeggen, in iedere situatie, die jou liefde geeft?

Wanneer een gevoel te intens wordt, hebben we de neiging om ervan weg te rennen. Soms is dat ook oké omdat we bijvoorbeeld geen tijd ‘hebben’ om er op dat moment mee te dealen. Of misschien hebben we de juiste tools of energie niet. Maar wanneer je diep vanbinnen weet dat het tijd is om te helen, ren er dan niet meer van weg maar omarm wat je voelt met liefde.

Krachtige woorden die je tegen jezelf kunt zeggen, zijn: ‘Ik omarm alles wat ik voel. Alles wat ik voel is welkom. Ik kan mezelf dragen. Ik ben er voor mezelf en ik hou van mezelf. Ik vergeef mezelf voor de keren dat ik mezelf pijn heb gedaan. Ik heb mezelf lief en laat mezelf nooit meer in de steek.’

Het omarmen met liefde kan je ook heel letterlijk nemen door jezelf te omarmen. Dit kan ook heel therapeutisch werken. Als kindszijnde zijn we allemaal tekort gekomen in onze behoeften en verlangden we naar meer liefde dan we hebben gekregen. Naast het accepteren van het verleden, kan het in jouw voordeel werken om jezelf in het heden te geven wat je nodig hebt.

Waar je daar vroeger misschien niet toe in staat was, ben je dat nu wel. Jij hebt inmiddels alles in uit om jezelf in jouw eigen behoeften te voorzien. Dus wanneer er een gevoel van eenzaamheid zich tijdelijk in jou huisvest, ga dan met dat gevoel op de bank zitten en zeg: ‘Beste eenzaamheid, ik mag me eenzaam voelen. Het is oké om me zo te voelen omdat dit gevoel betekent dat ik liefde nodig heb en dat kan ik mezelf geven.’ Geef jezelf liefdevolle warme knuffels. Streel jezelf over je armen. Kus je handen en je armen. Kijk jezelf in de spiegel aan. Lach naar jezelf. Geef jezelf zoveel mogelijk liefde als je in je hebt.

Wanneer je inziet dat na regen zonneschijn komt, dan ben je in staat om deze perioden te overwinnen vanuit vertrouwen in jezelf en in het universum. Daarover schrijf ik later meer. Wanneer je geen vertrouwen hebt in jezelf en het grotere geheel, dan ben je vatbaarder om te blijven hangen in negatieve gevoelens en emoties en ligt een depressie al snel op de loer. Wanneer we leren om in het donker te navigeren, zullen we eerder het licht aan het einde van de tunnel bereiken. Het donker aan de kant duwen, heeft geen zin. Met donker bedoel ik bijvoorbeeld negatieve gevoelens en emoties, de trauma’s, verlies et cetera. Het zit in ons allemaal. De kunst is om te leren hoe je ermee omgaat. Vanuit angst en onzekerheid of vanuit liefde en vertrouwen? Daar kies je uiteindelijk helemaal zelf voor wanneer je ownership over jouw leven hebt genomen.

Jezelf leren geven wat jij nooit hebt gekregen

Hierover heb ik net al een tipje van de sluier opgelicht toen ik schreef over jezelf knuffelen, strelen en kussen. Op het begin kan dit misschien wat onwennig voelen maar geloof me: op den duur is het je go to self care oefening. Jezelf leren geven wat jij nooit hebt gekregen is echt een stuk eenvoudiger dan je misschien denkt. Ik heb een aantal vragen voor je opgesteld die jij jezelf kan stellen wanneer een negatieve gedachte, emotie of gevoel naar je bewustzijn komt drijven:

  • Wat heb ik op dit moment nodig?
  • Waar word ik op dit moment gelukkig van?
  • Wat geeft mij energie?
  • Hoe kan ik mezelf nu meer liefde geven?
  • Welke behoeften heb ik nu?
  • Wat probeert mijn hart mij nu te vertellen?
  • Zijn mijn negatieve gedachten realistisch/ een weerspiegeling van de realiteit?
  • Wat probeert deze emotie, deze gedachte of dit gevoel mij te zeggen?
  • Hoe kan ik deze emotie, gedachte of gevoel transformeren?

Vragen/gedachten die NIET helpend zijn:

  • Waarom voel ik me zo?
  • Waar komt dit gevoel vandaan (soms is dit wel helpend maar het kan er ook toe leiden dat je gaat graven naar gebeurtenissen uit het verleden om te willen verklaren waar het gevoel vandaan komt terwijl dat hoogstwaarschijnlijk niet de oorsprong is van dat gevoel. Je voelt je gewoon kut. Dat is hoe het is. Door het te gaan analyseren en overdenken, maar je het gevoel alsmaar groter en gaat je geest erin geloven dat de oorsprong van het gevoel gebeurtenis XX is wat ertoe leidt dat je in een vicieuze cirkel terecht komt. Jouw lichaam is ervoor gemaakt om jou antwoorden te geven wanneer je daar klaar voor bent. De geest wil echter direct een antwoord. Wees daarom spaarzaam met het stellen van deze vraag.)
  • Waarom kan ik me niet gewoon goed voelen?
  • Ben ik de enige die zich zo voelt?
  • Ik mag dit niet voelen.
  • Ik mag me niet boos/verdrietig/eenzaam/rusteloos/onwetend voelen.
  • Waarom overkomt mij dit?
  • Ik ga maar snel XX doen zodat ik me niet meer zo voel.

Wanneer je niet eerst naar het (bijvoorbeeld) eenzame gevoel leert te luisteren en meteen in de escape modus gaat (ongezond eten, roken, drinken, feesten, seks, gamen, werken, gokken, socializen, etc), komt het daarna dubbel zo hard terug. Het eenzame gevoel wil GEVOELD worden en GEZIEN. Ze is jouw leermeester die zegt: ‘Lieve jij, ik wil dat je mij met liefde omarmt. Hou mij vast en transformeer mij tot liefde. Vertel me dat ik er mag zijn.’

Jezelf leren geven wat je nooit hebt gekregen is inzien dat jij als kind niet in bepaalde behoeften bevredigd bent. Deze behoeften zijn collectief, wat wil zeggen dat we allemaal in bepaalde behoeften niet voorzien zijn. De meest voorkomende (onvervulde) behoeften die we als kind hebben, zijn de behoeften om:

  • gezien te worden
  • gehoord te worden
  • geliefd te worden
  • begrepen te worden
  • erkend te worden
  • geaccepteerd te worden
  • uitgenodigd te worden
  • erbij te horen

Wanneer jij weet welke behoefte ten grondslag ligt aan jouw gevoel, emotie of gedachte, dan kan jij dit aan jezelf leren geven. Stel je voor dat jij de gedachte hebt: ‘Mijn ouders zien mij niet voor wie ik ben.’ Welke behoefte ligt daaraan ten grondslag? De behoeften om gezien en erkend te worden voor wie je bent. Hoe kan je jezelf dit leren geven bijvoorbeeld? Je kan kijken naar de mensen in jouw omgeving die jou wel zien voor wie je bent, je kan denken aan de complimenten die je de afgelopen tijd hebt ontvangen. Je kan positieve woorden uitspreken om jezelf te zien en te erkennen voor wie jij bent. Je kan oefeningen in de spiegel doen en jezelf ZIEN voor wie jij bent door jezelf aan de staren in de ogen en jouw lichaam te zien. Je kan jezelf afvragen: ‘Wat kan ik ervoor doen om mezelf te zien?’ Je kan dan bijvoorbeeld bedenken om allemaal positieve eigenschappen en kwaliteiten over jezelf op te schrijven en deze dingen tegen jezelf te zeggen in  de spiegel. Je kan gaan roepen: ‘I am fucking awesome!!!’ En gekke dansjes doen. Zingen. Springen. Je kan van alles doen om jezelf te zien! Trek lekker de aandacht want je verdient het om gezien te worden, echt waar! Hou je niet klein. Mensen vinden toch altijd wat van je. Het belangrijkste is dat jij plezier hebt in wat je doet en dat wat je doet, je voor jezelf doet.

Mijn eigen pad

Het helen van trauma’s is geen lineair proces. Het is als een storm die zo nu en dan de kop opsteekt en daarna weer gaat liggen. En de kunst is om stevig verankerd te blijven ten tijden van die storm. Laat je niet meevoeren door de storm en identificeer je ook niet met de storm. De storm is er om de lessen te leren. Mijn eigen proces vindt al jaren plaats. Sommige perioden ga ik ontzettend diep en sluit ik me heel erg af van sociaal contact omdat ik voel dat ik daar behoefte aan heb, andere momenten ben ik outgoing en ben ik heel erg aanwezig en aan het genieten op aarde.

Waar ik mezelf voor moet bewaken is dat ik het niet ‘op zoek’ omdat ik het zo graag wil helen. Het is belangrijk dat het behapbaar blijft en dat je ook kunt blijven functioneren op aarde. Je bent immers onderdeel van een ecosysteem en een samenleving. Zoals ik eerder al beschreef, bepaalt jouw systeem zelf wanneer het tijd is om te helen. Op dat moment ben jij er innerlijk klaar voor en is de tijd daarvoor geschikt. Je kunt het dan beter doseren dan wanneer je het opzoekt.

The wounded healer

Een van de redenen dat ik mij op dit pad bevindt, is omdat ik al van kinds af aan weet dat ik hier ben om anderen te helpen. Dat heb ik altijd al in mij gehad. De gebeurtenissen die ik heb meegemaakt zie ik niet als iets wat mij is overkomen, maar als gebeurtenissen die mij sterker hebben gemaakt, wijzer, krachtiger, empathischer en die mij inzichten hebben gegeven en waarvan ik lessen heb geleerd. The wounded healer, Chiron, is een Griekse mythologische figuur die de helende kunsten heeft geleerd terwijl hij zelf ook diep gewond is. Healers willen anderen helen maar allereerst zullen zij zichzelf moeten helen. Want wanneer zij hun eigen wonden helen, helen anderen met hun mee. Zo werkt dat in het web der mensheid. Het principe van the wounded healer heeft mij doen beseffen dat ik niet ‘af’ hoef te zijn om mijn werk te kunnen doen. Ik leer om in te zien dat ik in dit huidige moment goed genoeg ben door wie ik ben, niet zozeer door wat ik doe. De waarde die ik uitdraag zit al in mij.

Onbegrepen voelen door ouders en vrienden

In mijn proces naar mijn authentieke zelf, heb ik me vaak onbegrepen gevoeld. En nog steeds gebeurt dat af en toe. Aan het begin van de ‘reis’ zoals ik het even noem, probeerde ik het uit te leggen aan mijn ouders en vrienden maar na verloop van tijd kwam ik erachter dat ik sommige dingen niet meer wil delen. Hoe graag ik dan ook begrepen wil worden, wanneer iemand anders niet met zo’n proces bezig is, kan het voor diegene als hocus-pocus klinken. En dat heeft niks met die andere persoon of met mij te maken, maar gewoon met verschillende reizen. Ik vond dit op het begin heel erg lastig in relatie tot mijn moeder omdat ik heel vaak dacht: ‘Wow! Hier zou mijn moeder ook echt wat aan hebben,’ maar zij wil zich er simpelweg niet in verdiepen en mee bezighouden en dat is haar keuze. En dat respecteer ik inmiddels. Een tijdje terug bijvoorbeeld deelde ik de documentaire Wisdom of Trauma met haar van Gabor Maté waarop ze zei dat ze niks met trauma heeft en geen zin heeft om zichzelf daarin te verdiepen. Daarop reageerde ik ‘oke!’ en ik liet het los. Een jaar geleden zou ik haar uitleggen waarom die documentaire ook echt wat voor haar zou zijn waarna een discussie van verspilde energie zou ontstaan omdat ze haar standpunt in principe al had gemaakt.

Aangezien ik mij heel erg gesteund voel door het Universum, kan ik diepe dalen (en I can tell you they are pretty deep) zien als leermomenten, als lessen, als momenten om JUIST dan dieper tot mezelf te komen. Om regisseur te zijn over mijn eigen leven en niet te denken: ‘Waarom is dit mij overkomen?’ Als het Universum dan zou antwoorden, dan zou het zeggen: ‘Omdat het is gebeurd.’ Alles gebeurt met een reden en die reden is simpelweg omdat je ervan mag leren zodat jij uiteindelijk die wijsheid en inzichten door mag geven. We zijn hier immers, naar mijns inziens, om te leren, te delen en te verbinden, om onze lessen over te dragen op anderen, om anderen te begeleiden en te helpen.

Daarnaast voel ik mij slechts op enkele momenten nog maar onbegrepen. Ik kan duidelijk inzien dat ik word begrepen tot op de hoogte waarop de ander zichzelf, anderen en het leven begrijpt en dat is goed genoeg. Wanneer ik begrepen wil worden over een bepaald onderwerp, heeft het voor mij meer zin om het te bespreken met een goede vriendin die iets soortgelijks heeft meegemaakt. Ik geloof heel erg in het principe dat het onmogelijk is om echt met iemand mee te leven wanneer je niet in die schoenen hebt gestaan. Naast begrepen worden is ruimte houden ook een ander aspect. Soms is het echt niet van belang dat iemand jou 100% begrijpt maar wel dat iemand ruimte voor jou kan houden zodat jij in vertrouwen jouw hart kan luchten. Ook hierin heb ik geleerd dat sommige mensen nou echt een stuk minder empatisch zijn dan andere mensen en dat is ook goed! We hebben immers ook minder empathische mensen nodig voor het laten functioneren van de wereld. Dat wil niet zeggen dat diegenen een hart van steen hebben, maar wanneer de wereld vol empathen zou zitten, dan zou het rechtssysteem niet kunnen functioneren zoals het nu functioneert. We hebben nu eenmaal mensen nodig die regels over gevoel stellen.

Anyways, back to mijn pad. Laten we doorgaan met eenzaamheid.   

Eenzaamheid

Ik zou liegen als ik zou zeggen dat ik me nooit eenzaam heb gevoeld. Ik heb me regelmatig eenzaam gevoeld. Vooral wanneer mijn innerlijke kind even haar mooie gezicht wilde laten zien. Dan voelde ik wat zij heeft gevoeld in de tijden dat ze iemand nodig had maar er niemand was die haar zag. Ik voelde haar pijn zo ontzettend diep. Kleine ik die gewoon een knuffel nodig had, een schouder om uit te huilen, iemand die tegen haar zei: ‘Kom maar bij mij, je bent hier veilig.’ Gevoelens van eenzaamheid zijn triggers vanuit het verleden want wanneer we stevig verankerd zijn in het heden én in onszelf, dan zullen we inzien dat we onszelf hebben en nooit echt eenzaam zullen zijn. We hebben onze huidige ik, onze kleine ik en onze toekomstige ik. We hebben onze ouders die achter ons staan en al onze voorouders. Soms zie ik mijn voorouders in de Amazone (cause believe me, ik heb daar roots) en dan voel ik hun krachten. Soms zie ik de levens die ik heb geleid als godin of als heks en dan voel ik zoveel kracht door me heen stromen. En tja, sometimes life hits you in the face. En dat is helemaal GOED. Hoe heerlijk ik het dan vind om de tranen te laten stromen, te dansen en te huilen, te zingen en te huilen, in de spiegel te kijken en te huilen. Huilen is zo’n heerlijke release bron. Wanneer ik me eenzaam voel, durf ik aan mezelf te vragen: ‘Wat heb ik nu nodig?’ En soms is dat gewoon even m’n gedachten opschrijven, serie kijken of afspreken met een goede vriendin of m’n liefste buurvrouw.

In jezelf geloven en vertrouwen

Dit is zo zo zo belangrijk. Dit is je stip op de horizon. Ja, er zullen tijden zijn waarin je denkt: ‘Waar doe ik het allemaal voor?’ Er zullen momenten zijn dat alles tegen lijkt te zitten. Het zal voorkomen dat het lijkt dat er geen licht aan het einde van de tunnel is. Daarom is het zo belangrijk om op jezelf te vertrouwen en in jezelf te geloven. Dit is je thuisfront, je basis, hier keer je iedere keer weer naartoe. Diep vanbinnen weet je namelijk heel goed wat jouw missie is hier op aarde, wat jouw krachten en kwaliteiten zijn, jouw gaves en talenten. Dat weet je echt. In jouw hart zul je de antwoorden vinden. Zelfs wanneer je het gevoel hebt dat jouw omgeving de hoop in jou heeft opgegeven, is het zo belangrijk om keer op keer in jezelf te geloven en vertrouwen te hebben dat het goed komt. Bewandel het pad als de schildpad en je zult bereiken wat je wilt bereiken, je zult zijn wie je wilt zijn en doen wat je wilt doen.

Hoeveel tegenslagen je ook zal hebben, geef niet op. Ik geef je graag een voorbeeld van een tegenslag die ik heb ondervonden eind 2020. Eindelijk mochten we weer yogales geven en ik zou lesgeven bij een studio in Rotterdam. Ik had de ruimte voor een dagdeel gehuurd en zou drie lessen geven. Ik had ontzettend veel tijd, moeite en liefde geïnvesteerd in de promotie van de lessen en het was mij gelukt om 8 deelnemers per les te verzamelen. Ik was mega blij! Twee dagen van tevoren werden er weer nieuwe maatregelen toegepast waardoor de lessen niet door konden gaan. Ik barste in tranen uit! Ik had er zoveel energie ingestoken. Ik heb destijds even de moed verloren en raakte even van mijn missie verwijderd. Ik kwam in een neerwaartse spiraal terecht. Maar ondanks deze spiraal, bleef ik wel vertrouwen hebben in dat het goed zou komen. En ik bleef in mezelf geloven. Soms wat dat best pittig hoor! Maar ik ben een vechter en opgeven zit er voor mij niet in. Wanneer iets niet werkt, werkt het niet en komt er weer iets anders op mijn pad, daar geloof ik wel in. Maar mijn missie opgeven, no way José. Uiteindelijk herpakte ik de draad en kwam ik weer dichterbij mijn missie. Nu zie ik in dat die periode nodig was omdat er bepaalde stukken waren in mezelf die aandacht nodig hadden en geheeld mochten worden. Zo zie je maar, iets wat op het eerste gezicht een ongeluk lijkt, blijkt later een zegen in vermomming te zijn.

In het universum geloven en vertrouwen

Voor mij is het geloof in een grotere kracht, het universum, heel erg belangrijk omdat ik hierdoor tot besef ben gekomen dat dingen je niet zomaar ‘overkomen’. Wanneer je denkt dat iets je overkomt, bevind je je namelijk in een slachtofferpositie, maar wanneer je zeggenschap neemt over je leven, leer je om te denken: ‘Dit is gebeurd. Ik accepteer wat er is gebeurd en ik mag hiervan leren.’ Uiteindelijk is alles wat je meemaakt bedoeld om je sterker en veerkrachtiger te maken en om ervoor te zorgen dat jij steeds dieper bij je ware essentie komt. Wanneer ik mij met het Universum verbindt, dan verbind ik mij met alles. Wat in mij speelt, speelt ook in de wereld om mij heen. Zo binnen, zo buiten. Als individu zijn we allemaal een eigen universum. We bestaan uit de elementen van de natuur en net als de storm, kan er ook een storm in jou en in jouw leven plaatsvinden. Net als de zon aan de hemel, kan de zon ook in jou schijnen. Net als de nacht, kan jij je soms door het donker manoeuvreren.

Denkprocessen hebben veel invloed op hoe jij je voelt en wat je aantrekt in je leven. Iedere gedachte zendt een trilling uit naar het Universum die vervolgens weer wordt teruggekaatst net als een boomerang. Daarnaast geloof ik in de goddelijke timing van het leven. Wanneer iets niet loopt zoals je had gewild, heeft het er hoogstwaarschijnlijk mee te maken dat jij nog bepaalde lessen mag leren en stukken in jezelf mag helen. Zo heb ik dat tenminste zelf ondervonden.

Wanneer je je eenmaal op het pad van heling bevindt, zul je erachter komen dat je nooit ‘klaar’ bent. Iedere keer word je uitgenodigd om nog een laagje dieper te gaan. Het ontrafelen van alle onderdelen die jou pijn hebben gedaan en die niet van jou zijn, is een levenslang proces. Ik zie ook in dat veel mensen dit proces niet aan durven/willen/kunnen gaan vanuit de overtuiging dat de pijn die zij in zich dragen te intens is om te voelen. Hierdoor sluiten veel mensen zich af van hun gevoelswereld en leven zij vooral vanuit hun hoofd. Maar omdat angst/pijn en liefde/geluk twee kanten zijn van dezelfde munt, is het daarom niet mogelijk om innerlijke liefde en geluk te ervaren wanneer je de andere kant van de munt niet leert kennen en omarmt.

In onze samenleving nemen we echter weinig tijd voor heling. We denken dat wanneer we een goede baan hebben, een goed sociaal leven en een partner, het allemaal wel prima gaat. En op zich is dat ook zo! Maar ik vind het zo zonde dat veel mensen hun innerlijke belevingswereld nooit durven op te zoeken. Ja, daar ligt de pijn. Ja, daar liggen de trauma’s. Ja, daar liggen schaamte en schuld. Ja, daar liggen verlies en rouw. Maar daar liggen ook zelfliefde, compassie, heling, genot, plezier, voldoening, rust, vrede en vrijheid. Je kan nog zo van de zon genieten maar als je de regen niet leert omarmen, dan zal je nooit vanuit echte vrijheid en verbinding van de zon kunnen genieten. Zoals ik in een gedicht voor METRO een keer schreef: ‘Leer dansen in de diepste dalen van jouw bestaan.’ Des te eerder je vrede kunt sluiten met de storm, onweer, chaos en onrust in je leven, des te sneller zullen de zonnestralen op jouw gezicht zege vieren.

Psychologische hulp heeft mij tot op een bepaalde hoogte dingen kunnen bieden maar nooit wat ik mezelf heb kunnen geven

Ik was een jaar of 8 toen ik voor het eerst in aanraking kwam met een psycholoog. Ik heb een moeilijke kinder- en jeugdtijd gehad. Gescheiden ouders, 15 keer verhuisd tot mijn 18e, nooit het gevoel gehad ergens bij te horen, moeder met wisselende partners, vader die te druk was met zijn werk en een nieuw gezin, depressies, eetstoornissen, angststoornissen, ongezond gedrag, misbruik, etc etc. Ik heb inmiddels bij zo’n handvol psychologen gelopen en bepaalde trajecten gevolgd waaronder faalangst training, behandeling voor een dysthyme stoornis, behandeling voor eetstoornis, cognitieve gedragstherapie, emdr, schematherapie en vast nog meer. Deze behandelingen hebben mij tot op zekere hoogte geholpen. Bijvoorbeeld wat betreft het onderzoeken van mijn gedachten en het verzorgen van mijn innerlijke kind. Maar ondanks al deze behandelingen, ben ik mijn eigen heler geworden. Ik ben vechtend voor mijn leven ter wereld gekomen en deze vechtersmentaliteit zit diep in mij geworteld. En daar ben ik ontzettend blij mee omdat ik niet opgeef. Omdat ik weet waarvoor ik hier ben. En dat ik mijn plek hier op aarde in mag nemen. Inmiddels heb ik een schatkist aan tools op het gebied van psyche, lichaam en energie die ik in kan zetten wanneer ik voel dat ik ergens behoefte aan heb.

Ik deel graag een aantal van deze mooie methoden met je, misschien resoneert iets wel met jou en wil jij daar meer over te weten komen.

3 lichaamsgerichte oefeningen die je uitvoeren om meer in je lichaam te verankeren:

Verbinding maken met je hart

We leven veel in ons hoofd. Het informatie- en technologietijdperk zorgt ervoor dat we veelal denkprocessen uitvoeren en de connectie met ons gevoel en lichaam langzaamaan verliezen. Dat heeft veel nadelige gevolgen voor onze gezondheid. Wanneer het lichaam fysiek ziek wordt, probeert het met jou te communiceren. Een ziekte is als het ware een noodkreet van het lichaam dat er iets moet veranderen. Het zou ermee te maken kunnen hebben dat jij de verbinding met jouw lichaam bent verloren. Dagelijks met jouw hart en ademhaling verbinden, zal ervoor zorgen dat je dieper in je lichaam zakt en de signalen van je lichaam eerder leert herkennen.

Hoe maak je verbinding met je hart?

Het is heel simpel! Leg dagelijks op een moment dat het jou schikt, jouw handen op jouw hart en begin bewust te ademen. In door je neus en uit door je neus of mond (wat voor jou goed voelt). Probeer daarbij je uitademhaling langer te maken dan je inademhaling, dit activeert je parasympathische zenuwstelsel en haalt je weg uit de fight/flight modus. Voel de ruimte onder je handen. Voel je warmte? Voel je het kloppen van je hart? Wanneer je merkt dat je iets rustiger bent geworden en je spieren ontspannen zijn, kun je vragen stellen aan jouw hart. Denk aan vragen als: ‘Hart, hoe gaat het met je? Zijn er dingen die je mij wilt vertellen? Wat heb ik nu nodig?’ Het kan dan zo zijn dat je misschien bepaalde gedachten of gevoelens ervaart. Misschien denk je: ‘Rust. Ontspanning. Creativiteit.’ Misschien voel je een vlaag van liefde door je heengaan of word je emotioneel. Het kan ook zijn dat je niet veel voelt of denkt. Dat is helemaal niet erg. Het herstellen van de verbinding met je hart is een proces. En oefening baart kunst. Hoe vaker je deze oefening uitvoert, hoe makkelijker de communicatie met jouw hart zal verlopen. Om de oefening af te sluiten, kan je tegen je hart zeggen: ‘Dankjewel hart, dat jij altijd klopt en jouw best doet om mij in leven te houden. Ik heb je lief en ik beloof dat ik vaker naar je zal luisteren. Vergeef me als het soms niet lukt, weet dat ik heel veel van je hou.’

Dansen

Een van mijn favoriete oefeningen is om te dansen. Wanneer ik me onrustig voel, veel in mijn hoofd zit of bepaalde emoties voel opkomen, werkt het voor mij heel fijn om te dansen. Kies een muziekgenre waar jij behoefte aan hebt. Heb je behoefte aan een oppepper? Ga dan lekker dansen op reggeaton of r&b. Meer zin om even de emoties te laten stromen? Ga dan voor klassieke muziek bijvoorbeeld. Behoefte om je vibratie/energieveld te verhogen? Dan kan je lekker bewegen op ‘spirituele’ muziek. Luister dan bijvoorbeeld naar de afspeellijst High Vibe Radio! Zin om te dansen en zingen? Kies dan voor fijne tunes met mooie lyrics! Alles kan! Zo kom je uit je hoofd in je lichaam. En onthoud: dance like nobody’s watching! Voel aan wat jouw lichaam nodig heeft. Kleine bewegingen? Grote bewegingen? Heupbewegingen? Of lekker je armen en benen schudden? Do whatever floats your boat.

Yoga

‘Ik ben niet lenig! Ik heb er geen tijd voor. Yoga is niks voor mij. Ik kan het niet. Zie je mij al in zo’n pose staan?’ Oh yeah, we’ve all been there. Onze saboterende geest probeert vaak smoesjes te bedenken om ons niet uit onze comfort zone te hoeven halen. Yoga gaat niet om lenigheid, ‘goed’ eruitzien, het kunnen of in een bepaalde houding staan. Yoga gaat over de reis naar binnen. Het gaat over jezelf leren kennen, ontdekken, lief zijn voor jezelf, je lichaam leren verkennen, je grenzen ontdekken en verleggen op een compassievolle manier.

En eerlijk is eerlijk, wanneer ik druk bezig ben denk ik: ‘Yoga komt morgen wel.’ Maar ik weet dat JUIST dan yoga mij veel goeds doet. Dus met enige tegenzin stap ik dan op de mat en binnen een paar seconden wanneer ik begin met mediteren op de mat verdwijnt alle tegenzin en denk ik: ‘OMG, precies wat ik nodig had. Blij dat ik hier op de mat ben.’

Yoga kan zo helend werken om jezelf te leren vergeven, niet streng te zijn voor jezelf, de realiteit van je gedachten te leren inzien, je lichaam te leren verkennen en zoveel meer. Yoga brengt je dichterbij jezelf, bij jouw innerlijke licht. We zijn normaal gezien ontzettend erg gericht op externe factoren: ons werk, de mensen om ons heen, het verkeer, wat we vanavond gaan eten, wat we dit weekend gaan doen, onze to do lijstjes, de mensen die we nog moeten bellen, een etentje dat we nog moeten inplannen en ga maar door. Maar dat moment op de mat zorgt ervoor dat al die externe factoren kunnen zijn wat ze zijn: niets meer dan voorbijgaande momenten. En dat moment op de mat, dat jij neemt voor jezelf, brengt je vreugde, vrede en ontspanning dat je meeneemt voor de rest van je leven.

Tot slot

Lieve lezer, mocht je tot het einde van deze blogpost zijn gekomen. Dan wil ik je daarvoor ontzettend erg bedanken. Het kan zijn, en die kans is groot, dat de informatie van dit artikel het een en ander in je heeft losgemaakt. Misschien voel je weerstand omdat je het met bepaalde dingen niet eens bent. Misschien voel je zelfs een beetje woede of ben je gekwetst en wil je heel graag jouw standpunt aan mij duidelijk maken. Misschien voel je je verdrietig omdat er veel raakvlakken in de blogpost staan. Misschien voel je erkenning en opluchting omdat je weet dat je niet de enige bent. Wat je ook ervaart, laat het er zijn. Probeer het dichtbij jezelf te houden. Erken ook dat deze blogpost is geschreven vanuit mijn hart, mijn ervaringen, leringen, onderzoeken en kennis en dat er geen goed of fout bestaat.

Mocht jij een andere mening hebben over bepaalde onderwerpen, dan is dat alleen maar goed omdat dat laat inzien dat je er zelf ook over nadenkt. Het enige wat ik oprecht hoop, is dat je vanuit liefde naar jezelf en de geraakte vlakken kijkt. Probeer de eventuele frustratie, woede of weerstand die je voelt niet op mij te projecteren. Wijs niet met de vinger maar ga bij jezelf na: ‘Wat triggert dit in mij? Wat maakt dat ik op deze manier reageer? Wat roept het bij me op? Is er iets in mijn verleden gebeurd wat ervoor zorgt dat ik op deze manier reageer?’ Wees open, onderzoekend en liefdevol naar jezelf toe. De antwoorden liggen in jou verscholen. Jij bent zowel de student als de docent, zowel de onderzoeker als de onderzochte.

Heb je het idee of het gevoel dat je (psychologische) hulp nodig hebt? Dan kan het raadzaam zijn om een afspraak te maken bij de huisarts. Je kan mij hierover ook een bericht sturen omdat ik ook redelijk veel mensen in mijn netwerk heb die jou met bepaalde problemen of klachten kunnen helpen.

Lief mens, je staat er niet alleen voor. Je doet het goed. Hou vol, vol goede moed.

In liefde,

Jeanine

Sluit Menu
×