De gevaren van stress en slaaptekort

De gevaren van stress en slaaptekort

Stress is een noodzakelijke en natuurlijke aanpassingsreactie van ons lichaam op een lichamelijke of psychische verstoring van het evenwicht. Adrenaline en cortisol worden uitgescheiden en het autonome zenuwstelsel activeert de freeze, flight of fightmodus. Vroeger was dat van levensbelang (mens + beer = freeze) maar tegenwoordig zijn onze situaties niet meer levensbedreigend. Echter denkt ons eeuwenoude brein van wel. En dat is gevaarlijk.

Stop trying to run on an empty tank

In onze huidige samenleving zijn veel stressoren (factoren die stress veroorzaken) terwijl er geen ‘echt’ gevaar dreigt. Ons brein erkent deze stressoren echter als levensbedreigend, waardoor we in de freeze, flight of fightmodus schieten en adrenaline en cortisol worden uitgescheiden. Wanneer we vervolgens onvoldoende tijd nemen om te ontladen en op te laden, raakt ons systeem overbelast. En dat resulteert op den duur in chronische stress. Ons lichaam blijft dan hormonen cortisol en adrenaline afscheiden en dat heeft ook weer een negatief effect op de bloedsuikerspiegel, allemaal andere hormonen, lichaamsprocessen en organen.

Slaaptekort is een gebrek aan voldoende slaap waardoor het lichaam niet voldoende kan verwerken en herstellen. Bepaalde verbindingen in de hippocampus raken verstoord door een gebrek aan slaap. Ook hebben het circadiaans ritme alsmede chrono nutrition invloed op je nachtrust. Wanneer je niet in lijn leeft met je biologische klok, kan dit leiden tot zowel stress als slaaptekort. De tijden waarop je eet hebben ook invloed op je slaap. Bij een tekort aan slaap raakt het serotoninesysteem ontregeld en wordt de hippocampus (leren, geheugen, emoties) kleiner.

De gevolgen van stress en slaaptekort op het lichaam zijn niet alleen een ongebalanceerde hormoonhuishouding, maar de gevolgen kunnen ook leiden tot vergeetachtigheid, depressie, burn-out, insulineresistentie, hoge bloeddruk, kanker, diabetes, hartritmestoornissen en geheugenproblemen. Ook verslechteren slaaptekort en stress het immuunsysteem omdat er ontstekingseiwitten worden geproduceerd.

Hoe merk je of stress en/of een slaaptekort hebt?

Er is een aantal symptomen die duiden op (chronische) stress en slaaptekort. Enkele van deze symptomen zijn:

  • hoofdpijn
  • duizeligheid
  • hartkloppingen
  • vermoeidheid
  • vergeetachtigheid
  • spijsverteringsproblemen
  • somber
  • concentratieproblemen
  • prikkelbaar
  • rusteloos
  • lusteloos
  • spierpijn
  • duizeligheid
  • trillende handen
  • verslechterd reactievermogen

In de hersenen kan dit blijvende schade aanrichten, de structuur verandert bij teveel stress en/of slaaptekort. Dit heeft in het geval van stress te maken met cortisolproductie en bij slaaptekort met serotonine.

Wat kun je doen om stress en slaaptekort te voorkomen?

Vaak klinken de interventies makkelijker gezegd dan gedaan maar alsjeblieft lief mens: let op jezelf! Je hebt maar één lichaam, wees daar zuinig op. Zorg goed voor jezelf. Zet jezelf (bijna) altijd op de eerste plek. Nee, dat is niet egoïstisch! Dat is juist het tegenovergestelde. Als jij goed voor jezelf zorgt en goed in je vel zit, dan pas kan je echt goed voor anderen zorgen en er voor anderen zijn. Vanuit stress en vermoeidheid er 100% voor de ander zijn is onmogelijk. Zorg daarom eerst goed voor jezelf.

Ik heb een lijstje gemaakt met dingen die je zou kunnen doen om stress en slaaptekort te verminderen en hopelijk te voorkomen.

  • Slaap voldoende. Leg na 22:00 je telefoon weg op het aanrecht. Neem ‘m niet mee de slaapkamer in. Koop een wekker (binnen 10 minuten heb je een wekker besteld, dus geen excuus ‘Ja maar ik heb geen wekker.’) en zorg ervoor dat je minimaal 7 uur per nacht slaapt.
  • Mediteer dagelijks. Ik hoor vaak mensen zeggen: ‘Ik kan niet mediteren,’ waarop ik antwoord: ‘Als je ademt, mediteer je.’ Ik beoefen al zo’n jaar zenmeditatie, waarover ik binnenkort ga schrijven. Dit is voor mij een hele fijne vorm van meditatie omdat het echt mijn geest kalmeert.
  • Lees een boek voordat je gaat slapen.
  • Wanneer je merkt dat je stress ervaart, adem dan 10 keer door je mond in en uit.
  • Ga ertussen uit. Loop een rondje buiten (zonder telefoon) en word je bewust van je omgeving. Sta gewoon eens stil buiten en kijk om je heen. There’s so much peace around you. En het leuke is: It’s also within you!
  • Af en toe is het bijna onmogelijk om aan stress te ontkomen. Zorg er daarom voor dat je bijvoorbeeld in de avond bewust de tijd neemt om te ontladen en op te laden. Dit kun je doen door te mediteren, een film te kijken, te lezen, uitgebreid te douchen, naar de zonnebank te gaan, afspraken af te zeggen, hard te lopen, op bed liggen en niks doen zonder telefoon, lekker te koken, yoga, sport en: op tijd naar bed gaan!

Ik wil jullie nogmaals meegeven dat het zo belangrijk is om goed voor jezelf te zorgen. En ik weet dat het soms lastig is wanneer je in een bepaald ritme zit, om daaruit te komen maar plan echt tijd voor jezelf in. Wanneer ik merk dat mijn hoofd te vol zit en ik te weinig tijd heb genomen om te ontladen en op te laden, plan ik een dag in voor mezelf. Dan markeer ik heel groot in mijn agenda: NIEN DAG. Op die dag spreek ik met niemand af en leg ik mijn telefoon weg. Ik neem dan echt tijd voor mezelf.

Af en toe plan ik ook een Whatsapp detox in van een week (dit liep een keer uit de hand en toen werd het een paar maanden). Mijn voornemen is om in 2020 meer social media detoxen te nemen want meldingen zorgen er namelijk ook voor dat je in de freeze, flight of fightmodus komt. Je brein ziet een trilling of geluidje van een inkomend berichtje als gevaar.

Zorg goed voor jezelf, voor je bijzondere brein en je fantastische lichaam, zorg voor je altijd werkende hart, voor je prachtige ziel, zorg voor je mooie huid, voor je fantastische mind (die soms een loopje met je neemt), zorg voor alles van jezelf.

Sluit Menu
×
×

Winkelmand